naukowo

Beata Krzywosz-Rynkiewicz

Dariusz Nowicki

Dyscyplina w szkole. Wydawnictwa CODN, Warszawa, 1996

ZE WSTĘPU

Z naszych doświadczeń wynika, że główne problemy z którymi borykają się nauczyciele, wcale nie dotyczą samego procesu nauczania (wyboru treści, czy sposobów ich przekazywania) a związane są raczej z jego organizacją i kontrolowaniem klasy podczas lekcji. (...)

- Jak rozumieć zakłócające zachowania uczniów? Jak rozwiązywać problemy bez obawy o utratę autorytetu, dobrego kontaktu z uczniami i szkody dla procesu nauczania?

- Co powinien zrobić nauczyciel, jeśli uczniowie rozmawiają na lekcji, nie chcą się uczyć, walczą między sobą, przeklinają i łamią wszelkie reguły postępowania w klasie?

- Jak pracować nad sobą i skąd czerpać wskazówki aby niekorzystne często doświadczenia z początków naszej pracy nie doprowadziły do niechęci i zagubienia?

- Czy utrzymywanie dyscypliny w klasie jest czymś nagannym i prowadzi tylko do negatywnych konsekwencji?

Propozycją wyjścia naprzeciw takim problemom jest kurs prezentowany w tej książce

Wojciech Muzyka

Dariusz Nowicki

Beata Krzywosz-Rynkiewicz

Małgorzata Sakowicz

Nauczyciele a dyscyplina w szkole, PTP, Olsztyn, 1996

ZE WSTĘPU

Obserwacje dynamiki życia szkoły wskazują, że w ostatnim czasie istotne miejsce zajęły tam problemy związane z utrzymaniem dyscypliny. (...) Efektywne kierowanie klasą wymaga od nauczyciela nie tylko umiejętności przekazywania wiedzy i motywowania uczniów do jej przyswojenia, ale również zmusza do tworzenia odpowiednich warunków uczenia się. Istotną rolę odgrywają tu umiejętności sprawowania kontroli nad klasą oraz wprowadzanie i egzekwowanie reguł umożliwiających efektywną pracę w grupie. (...) Problemów związanych z utrzymaniem dyscypliny doświadcza większość z nas. Mimo to dyskusje o nich niejednokrotnie bardzo burzliwe nie wychodzą poza wymiar akademickiej dysputy. Przyczyną wielu nieporozumień są najczęściej różne sposoby myślenia o źródłach niewłaściwych zachowań, mechanizmach ich narastania i celach do których mają prowadzić. Skłoniło to nas do podjęcia próby eksploracji badawczej problemu dyscypliny w polskiej szkole. (...). Przedstawione w tym opracowaniu wyniki badań, dotyczące dyscypliny, posłużyły nam do naszkicowania portretów nauczycielskich.

Beata Krzywosz-Rynkiewicz

Alistair Ross

Social Learning, Inclusiveness and Exclusiveness in Europe,

Trentham Books, Stoke of Trent, UK and Sterling USA, 2004

This fascinating study examines young people’s understanding across Europe of the relationship between the individual and society: their views on social inclusiveness, toletance of diversity and exclusions. It looks at etnicity, social friendship and relationships, and at children’s understanding of the issues of citizenship – power, justice, rights and responsibilities – in a number of European nation states.

Beata Krzywosz-Rynkiewcz

Odpowiedzialność podmiotowa dzieci. Jak rozumieć i inspirować jej rozwój,

Oficyna wydawnicza IMPULS, Kraków, 2007

ZE WSTĘPU

Książka, którą oddaję w ręce Czytelnika, jest zwieńczeniem trzyletnich badań nad odpowiedzialnością dzieci w młodszym wieku szkolnym. Badania były prowadzone różnymi „tradycyjnymi” metodami z wykorzystaniem obserwacji, wywiadów, czasami testów. Ich osią było jednak badanie w działaniu (action research), czyli moje współuczestnictwo w pracy dzieci – bycie z nimi na lekcjach, ale też prowadzenie przygotowanych specjalnie w tym celu warsztatów rozwijających taką wiedzę, umiejętności i postawy, które będą sprzyjały kształtowaniu odpowiedzialności. Setki godzin spędzonych z uczniami, ich nauczycielką, wiele rozmów i analiz, doprowadziło do wypracowania takich elementów, które pomogą zarówno studentom, jak i nauczycielom – praktykom czy rodzicom, w zrozumieniu, czym jest odpowiedzialność, jakie czynniki sprzyjają jej kształtowaniu. Pomogą również w rozpoczęciu pracy nad rozwojem jej u dzieci. Tak więc w książce tej, Czytelnik znajdzie inspiracje zarówno koncepcyjne, jak i bardziej praktyczne:

1. przegląd literatury dotyczącej samego zjawiska odpowiedzialności, ze szczególnym odniesieniem do odpowiedzialności dzieci;

2. skonstruowany model odpowiedzialności podmiotowej, który pozwoli lepiej zrozumieć, jakie formy może przyjmować odpowiedzialność dziecka i jakie mogą być kierunki jej rozwoju;

3. wyróżnione czynniki związane w wychowaniem, przede wszystkim w kontekście szkolnym, które mogą sprzyjać rozwojowi odpowiedzialności u dzieci;

4. rekomendowane sposoby działań, które umożliwiają na bieżąco rozwiązywanie problemów, a jednocześnie wspierają odpowiedzialność uczniów; wiele z nich popartych jest przykładami i krótkimi studiami przypadku, co pozwoli spojrzeć na nie w codziennym, szkolnym kontekście;

5. zestaw dwunastu warsztatów – propozycji scenariuszy zajęć, wraz z opisem, jak je prowadzić, materiałami edukacyjnymi (kartami pracy); warsztaty wpisują się w codzienne działania edukacyjne i mogą być realizowane w ramach programu zajęć;

6. opis przebiegu prowadzonych warsztatów, ilustrowany, poparty licznymi wypowiedziami uczniów na temat odpowiedzialności – obrazują one mechanizmy jej powstawania, co pozwoli czytelnikowi doświadczyć, w jaki sposób rozwija się u dzieci rozumienie odpowiedzialności.